De woningmarkt heeft een impuls nodig
Expert André Wolfs, maandag 10 oktober 2011
Kortgeleden las ik een rapport van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) met als onderwerp ‘Publieke belangen en de hypotheekregulering’. In dit rapport gaat het om een paar zaken: de hypotheekmarkt, de risico’s op de hypotheekmarkt, de overheidsmaatregelen en de regelgeving.
De woningmarkt zit namelijk in het slop, dat zal u niet ontgaan zijn. Iedere ondernemer die op enige wijze iets met de woningmarkt van doen heeft, heeft zijn omzet zien dalen. Maar een dalende markt heeft ook voordelen. Je wordt gedwongen om goed naar je bedrijfsvoering te kijken. Doen we alles wel efficiënt, op welke wijze kan ik omzet genereren, kunnen we de kosten minder hard laten groeien (lees: bezuinigen)?
Cijfers
De cijfers van de woningmarkt liegen er niet om. Het aantal verkochte woningen is de laatste vier jaar met 40 procent gedaald (2006: 210.000, 2010: 120.000). In 2011 gaat het cijfer waarschijnlijk nog verder naar beneden. In de eerste drie kwartalen van 2011 zijn er ongeveer 65.000 woningen verkocht. De prijzen laten een heel ander beeld zien. De gemiddelde woningprijs lag in 2010 namelijk op hetzelfde niveau als in 2006, namelijk 240.000 euro.
Regelgeving
In het rapport van de NVB wordt nadrukkelijk ingegaan op de vraag of de regelgeving op de hypotheekmarkt effectief is en nog in de huidige tijdsgeest past. De consument moet worden beschermd, gevaar voor overkreditering ligt al jaren op de loer. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft ook een doel: ‘het bevorderen van een ordelijk en transparant marktproces op de financiële markten, een zuivere verhouding tussen marktpartijen en de bescherming van de consument'.
Glazen bol
Er is een enorm aanbod aan woningen (ruim 250.000). Daarnaast zijn de banken strenger geworden in het verstrekken van financieringen. De prijzen zijn de afgelopen paar jaar weliswaar gedaald in waarde, zij het slechts met 8,5 procent. Alles valt of staat met vertrouwen. Niemand is in het bezit van een glazen bol.
Dat de woningmarkt in het slop zit is duidelijk. Dat de prijzen te hoog zijn is duidelijk. Dat de consument moet worden beschermd is duidelijk. Dat er iets moet gebeuren met de hypotheekrenteaftrek is duidelijk. Dat er iets moet gebeuren om de woningmarkt vooruit te helpen is duidelijk, al is het maar een beetje. Als er niets gebeurt voorspel ik wel dat de woningmarkt nog verder weg zal zakken.
Concreet willen we dat de waarde van de woning niet hoger is dan de waarde van de hypotheek. Daar moet iets op gevonden worden, zodat er geen restschuld is als de woning op enig moment verkocht zou moeten worden.
WOZ-waarde
Iedere woning heeft een WOZ-waarde die is vastgesteld door de betreffende gemeente. Jaarlijks doen we met zijn allen onze aangifte inkomstenbelasting. We geven de WOZ waarde op, maar ook de hoogte van de huidige hypotheek. Het is zo simpel. De belastingdienst kan zo controleren welke woningen een lagere WOZ-waarde hebben dan de hoogte van de hypotheek.
Voor deze overkreditering zou je vervolgens een spaarproduct kunnen ontwikkelen waarbij er wordt afgelost op de hoogte van de hypotheek, net zolang tot de WOZ-waarde weer in de pas loopt met de hoogte van de hypotheek. Dan weet iedereen of er daadwerkelijk sprake is van overkreditering. Tevens een mooi moment om ook de WOZ-waarde realistisch vast te stellen. Nu wordt er op basis van vergelijkbare woningen een prijs vastgesteld. Dat is niet meer van deze tijd (over transparantie gesproken).
Impuls
De woningmarkt heeft een impuls nodig. De verkopen vallen terug en de woningprijzen zakken. Het is niet ondenkbaar dat de woningprijzen de komende jaren nog eens 20 procent zullen dalen. De verlaging van de overdrachtsbelasting heeft een tijdelijk effect (zie ook de ervaring die Spanje hiermee heeft) en is inmiddels voorbij. De verhoging van de NHG-grens verdwijnt waarschijnlijk per 1 januari a.s. Dat doet de woningmarkt geen goed.
De beste impuls die de woningmarkt kan krijgen is woningen realistisch prijzen, rekening houdend met de huidige tijdsgeest. Laat bestaande regelingen daarnaast ongemoeid. Dan zal de woningmarkt weer verkoopcijfers tonen die beter zijn dan de huidige.
Auteur:André Wolfs
Functie:Directeur
Bedrijf:
GeldXpert