Wanneer ontstaan er schulden?
Expert Liselotte Maas, maandag 22 augustus 2011
Wat zijn schulden eigenlijk? Als ik op huisbezoek kom, weten mensen vaak niet aan te geven wanneer de schulden precies ontstaan zijn. Dat is eigenlijk ook niet zo relevant. Schulden horen inmiddels bij onze maatschappij. Een hypotheek, een lening voor de aanschaf van een auto, een studieschuld: allemaal voorbeelden van kredieten die we heel gebruikelijk vinden om af te sluiten.
Voorwaarden
Zolang deze geen probleem vormen, is er ook niet zo veel aan de hand. Al zie je wel dat voorwaarden kunnen wijzigen. Het Nibud laat weten dat de af te lossen termijn bij studieschulden omhoog gaat. Tel daarbij op dat de hoogte van de studieschuld aanzienlijk aan het stijgen is, en het is te begrijpen dat het Nibud haar zorgen uitspreekt over deze ontwikkeling.
Problematisch
Want een schuld aangaan is dan wel geaccepteerd, zodra er door welke oorzaak dan ook (overbesteding, een echtscheiding, verslaving of werkloosheid, om maar een paar van de meest voorkomende redenen te noemen) een kink in de kabel komt en het bedrag niet langer af te lossen is, wordt een schuld al vrij snel een problematische schuld. En dan is er een probleem, en is het van belang om hulp te zoeken. Waar ligt die grens?
Er zijn een paar uitgangspunten te noemen:
- Meer dan drie schulden;
- Betalingsachterstand heeft minimaal 12 maanden geduurd;
- Betalingsachterstand is groter dan 1.000 euro;
- Eén betalingsachterstand kan niet zelfstandig worden opgelost binnen twaalf maanden.
Zodra twee of meer van bovenstaande criteria van toepassing zijn, spreken we van een problematische schuldsituatie en is het van belang hulp te zoeken. Het aantal mensen dat hulp zoekt, stijgt aanzienlijk. Zo waren er in 2010 maar liefst 80.000 aanvragen voor schuldhulpverlening. Deels vanwege de toename van financiële problemen, maar daarnaast gelukkig ook deels omdat mensen blijkbaar eerder de stap durven te zetten naar professionele hulp. Ten onrechte denk je vaak te lang dat je er zelf nog wel uitkomt. Maar zeker als er meerdere betalingsregelingen lopen, is het gedeelte dat aan rente en incassokosten verschuldigd is vaak zo hoog, dat van echte aflossing al nauwelijks meer sprake is.
Wettelijke regeling
Het is dus een positieve bijkomstigheid dat door de financiële crisis mensen blijkbaar eerder aan de bel trekken. Daarmee kan erger vaak worden voorkomen. En mocht het dan uiteindelijk ook via de gemeente niet lukken een oplossing te vinden voor het schuldenprobleem, dan is er in tweede instantie altijd nog de mogelijkheid vis de rechtbank te worden toegelaten tot een wettelijke regeling. Dat is weliswaar drie jaar lang onder toezicht rond zien te komen van een minimaal bedrag, maar met een uitzicht op kwijtschelding van de schulden die niet afgelost kunnen worden. En dat ook nog eens met een goed resultaat: ruim 75% van degenen die een wettelijk traject hebben doorlopen, is dit na afloop beëindigd met die zogeheten ‘schone lei'.
Maar goed, de eerste stap is: herken tijdig dat schulden vaak groter zijn of worden dan bij aanvang lijkt. Sta er eens bij stil en als duidelijk is dat het vechten tegen de bierkaai is: zoek hulp.