Een premievrije lijfrente
Expert Ivo van Vugt, vrijdag 27 augustus 2010
Wellicht heeft u in het verleden als aanvulling op uw pensioen een lijfrenteverzekering afgesloten. De premie is onder voorwaarden in aftrek te nemen van de belasting en is in principe niet eerder vrij beschikbaar dan op de pensioendatum. Om uiteenlopende redenen kan het zijn, dat u de polis door de jaren heen premievrij heeft gemaakt. Dit kan nadelige consequenties hebben voor het vermogen. Er zijn verschillende mogelijkheden om daar iets aan te doen.
Lijfrenten en veranderingen
Vóór de invoering van het huidige belastingstelsel in 2001 was de lijfrenteverzekering zonder veel lastige regels fiscaal erg aantrekkelijk, zeker in combinatie met de toenmalige bedrijfsspaarregelingen. Gezien de looptijd van de polissen, het ‘gunstige’ beleggingsklimaat en de angst voor een pensioentekort werden deze polissen veelvuldig verkocht.
Na de invoering is de lijfrente jaarlijks fiscaal steeds onaantrekkelijker geworden. De premie is zelfs alleen nog maar in aftrek te nemen bij een aantoonbaar pensioentekort en pas periodiek uit te keren na uw 65e levensjaar. De vlotte verkoop in het verleden, fiscale beperkingen en het slechte economische klimaat, hebben veel mensen doen besluiten om niet meer te betalen voor deze voorziening.
Gevolgen premievrijmaking
Buiten het feit dat u zonder premiebetaling aanzienlijk minder opbouwt, heeft premievrijmaking tot gevolg dat uw vermogen zichzelf ‘opeet’. Dat komt doordat de doorlopende kosten, eventueel samen met de premie voor het overlijdensrisico, hoger zijn dan het rendement van de polis. Zo kan de pot al voor einddatum leeg zijn. Dit proces kan versneld worden door slechte beleggingsresultaten.
Mogelijkheden
Er zijn grofweg drie mogelijkheden hoe om te gaan met een premievrije lijfrente. Iedere mogelijkheid heeft voor- en nadelen. Deze zijn niet altijd even direct zichtbaar. Probeer door een goede en uitgebreide inventarisatie met een adviseur de juiste beslissing te nemen.
De eerste mogelijkheid is het voortijdig laten uitkeren van de polis. Omdat dit afkopen niet de bedoeling is, wordt dit door de fiscus onevenredig hard belast. Zo bent u bij afkoop over de uitkering 20 procent revisierente verschuldigd én dient over de som van de betaalde premies en het rendement progressief belasting in box 1 te worden betaald. Als tegemoetkoming wordt de afkoop van ‘kleine’ polissen met een waarde van 4.146 euro enkel progressief in box 1 belast.
De tweede mogelijkheid is het aanpassen van de polis zelf. Zo kan besloten worden het kapitaal bij overlijden te verlagen of het risicoprofiel van een belegging aan te passen. Indien mogelijk is het raadzaam de polis met een kleine hervatte premiebetaling in leven te houden.
De laatste mogelijkheid kan recent worden gevonden in banksparen. Met behulp van een reguliere spaarrekening kunt u sparen tot uw 65e levensjaar en is de inleg bij een pensioentekort aftrekbaar. Er zijn geen aantoonbare kosten, maar bij overlijden komt er enkel vrij aan de nabestaanden wat is opgebouwd. De waarde van een polis kan, weliswaar niet altijd even gemakkelijk, worden overgemaakt en omgezet naar een bankspaarrekening. Hier kunnen kosten aan verbonden zijn en het kan tevens verlies van een ‘fiscaal regime’ tot gevolg hebben.